Odzyskiwanie danych po zalaniu Warszawa

Wyobraź sobie, że pracujesz na swoim komputerze i okazuje się, że potrzebujesz danych zachowanych na zewnętrznym dysku twardym. Podłączasz go, przekonany że ujrzysz dane i… nic się nie dzieje. Dysk nie działa. Zanim spanikujesz i wezwiesz profesjonalistę, jest kilka rzeczy, które możesz zrobić sam.

Utrata danych może nastąpić z kilku powodów, ale są dwa najczęstsze.

Pierwszy (i najłatwiejszy do rozwiązania) może być związany z softwarem. Mogłeś na przykład przypadkowo skasować jakiś ważny folder i opróżnić „kosz” lub pomyłkowo sformatować zły dysk.

Drugą – i częściej spotykaną – przyczyną utraty danych są problemy mechaniczne związane z dyskiem twardym. Zważywszy na skomplikowaną budowę nowoczesnych dysków nie sposób dziwić się, że coś „po drodze” pójdzie nie tak. Jeżeli dysk jest fizycznie uszkodzony, niewiele możesz zrobić sam. Chociaż, nie wszystkie tego typu problemy wymagają telefonu do fachowca. kontakt

Spróbuj odzyskać dane z pomocą oprogramowania 

Najważniejszą rzeczą, o której musimy pamiętać mając do czynienia z utratą danych oprogramowania jest to, by nie pracować na dysku, którego dotyczy problem. Każda sekunda, kiedy dysk jest podłączony do uruchomionego systemu to czas, kiedy tracisz szansę na odzyskanie danych. Twój system bezustannie czyta i zapisuje dysk, bez względu na to czy w danym momencie coś robisz czy nie. System postrzega utracone dane jako „wolną przestrzeń” i z radością „nadpisze” ten obszar zaprzepaszczając twoje szanse na odzyskanie straty.

1.       Zamknij komputer, do którego podłączony jest problemowy dysk. Teraz, gdy jest on „bezpieczny” możesz go sklonować i spróbować odzyskać dane bezpośrednio z „klona”. Jest kilka sposobów by to zrobić, niektóre prostsze i szybsze od innych.

2.      Zeskanuj sklonowany dysk. Jest wiele możliwości w tym zakresie, zarówno płatnych jak i bezpłatnych. Z opcji bezpłatnych dobrym rozwiązaniem jest program Recuva. Jeśli jesteś gotowy wydać parę złotych, godnym polecenia jest R-Studio.

Spróbuj odzyskać dane z pomocą sprzętu

Szczęście w nieszczęściu, jeśli w procesie odzyskiwania danych mamy do czynienia „tylko” z utratą danych, ale co jeśli twój komputer nawet nie wykrywa dysku zewnętrznego? Albo jeśli twój komputer widzi dysk, ale zawiesza się momencie, gdy próbuje uzyskać do niego dostęp? Co jeśli dysk wydaje się kompletnie martwy i nawet się nie obraca? Omówimy krótko główne elementy dysku, zobaczmy które komponenty mogą zawodzić i jakimi może to się objawiać symptomami

PCB: to (przeważnie zielona) płytka obwodu drukowanego podłączona do dolnej części dysku. Zawiera główny sterownik (równoważnik procesora twojego komputera) razem z wieloma innymi sterownikami elektrycznymi. To swoisty interfejs, który zmienia wszystkie twoje 0s i 1s z „półmiska” w dane, które twój komputer jest w stanie zrozumieć.

Talerze: Twój dysk zawiera jeden lub więcej cienkich, okrągłych talerzy. Na dyskach konsumenckich obracają się one w tempie między 5900, a 7200 obrotów na minutę i są nośnikami, które faktycznie przechowują twoje dane. Wykonane ze szkła lub jakiejś formy metalu, pokryte są warstwą magnetyczną i mogą przechowywać do 4TB twoich danych.

Głowice dysku twardego: dane z talerzy twojego dysku są odczytywane za pomocą serii głowic odczytu i zapisu. Podczas działania, głowice te nie mają kontaktu z powierzchnią talerzy. Niejako „latają” o nanometry nad ich powierzchnią, odczytując i zapisując dane. Zazwyczaj dysk ma dwie głowice na jedną płytkę. Wydajny dysk z 3 płytkami będzie miał więc 6 głowic, po jednej z każdej strony płytek. Jeżeli dysk zostaje upuszczony tudzież przewrócony lub głowice zostają mechanicznie uszkodzone z innej przyczyny, mogą, zamiast poruszać się nad płytkami, zacząć dotykać ich powierzchni niszcząc w ten sposób twoje dane z prędkością kilku tysięcy obrotów na minutę.

Firmware (oprogramowanie układowe): twój dysk, by móc radzić sobie ze wszystkimi danymi i operacjami, posiada swój własny mini system operacyjny. System ten jest zgromadzony głównie na talerzach. Niewielką jego część zawiera płytka drukowana, wymaga tego mechanizm uruchomienia dysku.

Problemy z firmware-em mogą utrudniać dostęp do danych. A niestety – firmware dysku twardego nie jest podobny do tego, który możemy spotkać w telefonie lub tablecie – nie można go po prostu odświeżyć czy ponownie uruchomić. Każdy dysk ma zespół unikalnych modułów i parametrów, o bardzo skomplikowanej strukturze.

Teraz, gdy znamy już podstawowe komponenty dysku twardego przyjrzyjmy się najczęstszym problemom i awariom, z którymi możemy się spotkać w zależności od tego, który z opisanych komponentów niedomaga. Zobaczmy, które z tych problemów możemy rozwiązywać metodą „Zrób to sam”.

Jeśli twój dysk w ogóle się nie obraca

W tym przypadku, jeśli włożysz w to trochę czasu i wysiłku, masz szansę na uruchomienie dysku. Jeśli dysk nie wydaje absolutnie żadnych dźwięków po podłączeniu do mocy, to na 99% problem dotyczy płytki drukowanej. Jeśli masz do czynienia z dyskiem starszego typu, możesz spróbować znaleźć płytkę drukowaną z innego, podobnego urządzenia, przełożyć do problemowego dysku i voila. Jednak w nowych dyskach technologia i architektura są bardziej zaawansowane, każdy dysk zawiera unikalny mikrokod. Wymiana płytki drukowanej może w tym przypadku być niebezpieczna dla twoich danych.

Jeśli nie możemy wymienić płytki należy rozważyć dwie inne najbardziej prawdopodobne przyczyny niepowodzeń w tym zakresie: albo dioda TVS zwarła się w wyniku przepięcia albo zawiódł jakiś inny istotny element płytki drukowanej. Płytki drukowane dysków twardych mają często mają 2 diody TVS, które działają jak bezpieczniki, których zadaniem jest chronić dysk w przypadku nagłego skoku mocy. Najprawdopodobniej będzie jedna dla szyny 5v i jedna dla szyny 12v. Jeśli przez przypadek podepniesz do dysku zły zasilacz lub nastąpi nagły wzrost mocy,

może się zdarzyć, że dioda „poświęci się”. Jeżeli zwarta dioda to jedyny problem i pozostałe elementy płyty drukowanej są w porządku, to wystarczy ją usunąć, by przywrócić dysk do życia.

Możesz to sprawdzić za pomocą multimetru – jeśli dioda odczytuje zero omów, lub blisko zera, to w istocie jest zwarta. Może pachnieć spalenizną lub mieć widoczne oznaki spalenia. Należy pamiętać, że jeśli dioda TVS jest usunięta, dysk nie jest dłużej chroniony. Trzeba więc upewnić się, że podłączone do niego źródło mocy jest odpowiednie i działa sprawnie.

Jeżeli dioda TVS nie wydziela charakterystycznego dla spalonych bezpieczników zapachu albo pokazuje prawidłowe wartości pomiarowe, to problemem musi być płyta sama w sobie. Konieczna jest nowa płyta. Jednak jej wymiana jest tylko z pozoru prosta. Na większości płyt drukowanych jest 8-pinowy chip pamięci ROM. Chip ten zawiera unikalny, konieczny do uruchomienia dysku firmware. Aby wymiana płyty

przyniosła oczekiwany efekt, chip ten musi być przeniesiony ze starej płyty na nową. Niektóry dyski, a mowa tu przede wszystkim o Western Digital, nie mają nowego problemowego chipu – firmware (oprogramowanie układowe) jest przechowywany w głównym sterowniku, który jest praktycznie nie do ruszenia.

Jeśli chcesz wymienić płytę drukowaną musisz znaleźć odpowiedni zamiennik i przytwierdzić do niej czip pamięci ROM. Można z całą pewnością zakupić odpowiednią płytę w internecie. Niektóry dostawcy oferują nawet usługę wymiany czipa, który sam mógłbyś łatwo uszkodzić w procesie lutowania. Jeśli płyta drukowana była jedynym niesprawnym elementem dysku, a inne jego elementy nie są uszkodzone to, po wymianie płyty i czipa, dysk powinien funkcjonować bez problemu. Innym problemem, który może tu wyniknąć w związku z płytą drukowaną są styki głowicy. Niekiedy mają one tendencję do korodowania z czasem, ale można je łatwo oczyścić gumką.Obrazek: styki płyty drukowanej mogą powodować problem jeśli stają się zaśniedziałe.

Jeśli twój dysk obraca się wydając „klikające” dźwięki

To poważny problem sygnalizujący uszkodzenia głowic lub głowicy. Awaria głowic może też sugerować kłopoty z talerzami. Jakkolwiek, to już na pewno jest sprawa dla profesjonalisty. Dysk będzie musiał zostać otwarty w laboratoryjnie czystym pomieszczeniu. Potem należałoby wymienić mechanizm głowicy, by spróbować odzyskać dane. Jeśli dysk wydaje dziwne dźwięki, najlepiej odłączyć go od mocy i pozostawić aż do czasu pojawienia się specjalisty. Zapobiegnie to dalszej degradacji dysku, która mogłaby się skończyć utratą jakichkolwiek szans na odzyskanie danych.

Jeśli twój dysk obraca się, jest wykrywany przez twój komputer, ale zawiesza się jeśli próbujesz na nim pracować.

To zazwyczaj oznacza, że uległy degradacji nośniki magnetyczne. Mogą istnieć uszkodzone sektory, które system próbuje odczytywać zawieszając się jednocześnie. Jest to częsty problem, którego wystąpienie z czasem jest wysoce prawdopodobne. Może on zostać rozwiązany tylko za pomocą specjalistycznego wyposażenia do obrazowania dysków. Jeśli spojrzysz na wartości SMART twojego dysku zauważysz sektory, których relokacja może wydawać się podejrzana. Jeżeli dane te są ważne, wezwij profesjonalistę.

Jeżeli chcesz ten problem rozwiązać sam (ryzykując utratą wszystkich danych i pogorszeniem sprawy), spróbuj zrobić to za pomocą software-u do obrazowania dysków. Biorąc pod uwagę, że komendy oprogramowania przechodzą przez BIOS, efektywność takiego rozwiązania jest ograniczona. Jeśli chcesz jednak pójść tą drogą, najlepszą opcją jest bezpłatna aplikacja Linux-a zwana dd_rescue.

Jeśli twój dysk wydaje pikający sygnał, gdy próbujesz go włączyć

Sygnał, który słyszysz to silnik, który próbuje sprawić, by dysk zaczął się obracać i nie udaje mu się to. Może to mieć dwie przyczyny, obie oznaczają poważne mechaniczne uszkodzenia. Najczęstsza z nich to proces zwany statycznym tarciem. Głowice dysku „parkują” albo w środku albo na krańcu dysku w momencie, gdy nie są używane.

Jak pamiętamy, głowice nie kontaktują się płytkami, tylko „latają” nad nimi. Niekiedy mogą one nie być w stanie właściwie „zaparkować” i płytki przestają się obracać podczas, gdy głowice są nad obszarem zawierającym dane. Głowica i talerze zaczynają ocierać się o siebie.

Dysk musi być wtedy otwarty w laboratoryjnym pomieszczeniu, głowice muszą zostać usunięte i, najpewniej, wymienione. Zdecydowanie nie jest to zadanie dla amatora.

Inną przyczyną może być zacinanie się wrzeciona silnika. To silnik, wokół którego obracają się talerze. Może się on zaciąć, jeśli dysk zostanie przewrócony lub upuszczony. To rzadki problem, występuje praktycznie jedynie w przypadku dysków Seagate, które mają wyjątkowo wrażliwe wrzeciona. Są dwa sposoby rozwiązania tego problemu, obydwa należy zlecić profesjonalistom. Trzeba bowiem albo wymienić wrzeciono albo przenieść talerze do nowej obudowy dysku razem w płytą drukowaną, głowicami i innymi elementami.

Jeśli twój dysk “brzmi” normalnie, ale nie jest wykrywany, albo jest wykrywany jako uszkodzony.

To zazwyczaj zwiastuje problem w obszarze firmware. Może on być albo źle odczytywany (co może oznaczać uszkodzenia głowicy), albo zawierać uszkodzenia w jakimś innym obszarze.

Kilka lat temu głośno było o znanym bugu z dyskami Seagate 7200.11 z wersją firmware SD15, chodzi o tzw BSY bug. Sam Google może dostarczyć wielu informacji na temat usterek spowodowanych przez ten właśnie firmware. Była wówczas możliwość

rozwiązania tego problemu samodzielnie, ale w przypadku nowoczesnych dysków nic zazwyczaj zrobić nie można poza wysłaniem dysku do profesjonalnej firmy usługowo-informatycznej zajmującej się odzyskiwaniem danych z dysków.

Reasumując, jest kilka sytuacji, w których możesz spróbować odzyskać dane sam. Jeśli przypadkowo skasowałeś te dane sam, to szczęście w nieszczęściu. Jeśli dysk jest kompletnie martwy i nie można go nawet uruchomić możesz spróbować samodzielnie „po-majstrować” przy płytce drukowanej. Ale jeśli twój dysk wydaje dziwne dźwięki lub działa w inny, niecodzienny sposób, musisz go zanieść do profesjonalisty. Pamiętaj, każdy krok w procesie odzyskiwania danych może być ryzykowany. Jeśli dane są dla Ciebie ważne, lepiej od razu zanieść sprzęt do zawodowego informatyka.